Referat wygłoszony podczas Konferencji „ Integracja działań na rzecz polskiej emigracji zarobkowej do Irlandii.” w dniu 24.10.2007 r. w Warszawie.
Biuro Porad Obywatelskich – jako partner w przybliżaniu wiedzy na temat warunków życia i pracy w Irlandii i innych krajach Unii Europejskiej.
Danuta Rybicka- Jakubiec
Kierownik i doradca Biura Porad Obywatelskich w Jeleniej Górze.
W okresie przemian ustrojowych oraz w szybko zmieniającym się świecie, w którym procesy społeczne i gospodarcze przebiegają z ogromną prędkością , a przepisy prawa często się zmieniają, Biura Porad Obywatelskich stają się znakomitym miejscem informowania i edukowania społeczności lokalnej wspomagającym jednocześnie struktury rządowe w świadczeniu efektywnej pomocy osobom migrującym na obszarze Wspólnoty Europejskiej.
Według badań socjologicznych (dane zaczerpnięte z materiałów Towarzystwa Polsko-Irlandzkiego) na wyjazd na Zieloną Wyspę decydują się głównie ludzie młodzi, szczególnie mężczyźni ( Jest ich ok. 58% polskiej społeczności)
Przeważają wśród nich absolwenci szkół podstawowych i zasadniczych.
Dość liczną grupę stanowią też osoby z wyższym wykształceniem(ok. 22% Polaków poracujacych fizycznie).-jednak wielu z nich wykonuje zadania poniżej swoich kwalifikacji.
Najpopularniejsza branżą, w której Polacy znajdują zatrudnienie jest budownictwo. W Irlandii ok. 23% emigrantów z Polski pracuje w tym sektorze.
Ponadto dużo osób znajduje zatrudnienie w gastronomii, przy opiece nad osobami starszymi lub dziećmi czy w obsłudze hotelowej.
Warto zwrócić uwagę, że młoda emigracja nie posiada doświadczenia w pracy. Wielu z nich jeszcze nigdzie nie pracowało, wielu z nich nie zna dobrze języka angielskiego, nie orientuje się w procedurach urzędowych i prawnych, co może rodzić określone problemy zarówno w pracy jak i w życiu codziennym.
W sukurs przychodzi poradnictwo obywatelskie, które z definicji jest metodą wspierania osób w poszukiwaniu rozwiązań ich problemów poprzez udzielanie porad i informacji o prawach i obowiązkach obywatela w dziedzinach określonych w ofercie Biura Porad Obywatelskich.
Biura takie znajdują się także w Irlandii.
Idea poradnictwa obywatelskiego ma swoje korzenie w Wielkiej Brytanii i jest rozpowszechniona na całym świecie.
Podobne sieci działają między innymi w Szkocji, Irlandii ,Irlandii Północnej , Rumunii, Czechach , na Słowacji , na Litwie i Łotwie, w Anglii i Walii , na Cyprze, w Australii , Nowej Zelandii , Brazylii , Argentynie , w Nigerii , w Afryce Południowej i Zimbabwe.
W Polsce działają od 10 lat; udzielają porad w sprawach :mieszkaniowych, rodzinnych ,świadczeń socjalnych , świadczeń z ubezpieczeń społecznych, zatrudnienia i bezrobocia.
Informacje udzielane są w sprawach:
imigracji/repatriacji , finansowych , niepełnosprawności, obywatel a instytucja, pozbawienia wolności , spadkowych , konsumenckich , stosunków międzyludzkich , własności.
Biura Porad Obywatelskich tworzą sieć w całym kraju . Są otwierane przez niezależne organizacje pozarządowe w ramach ich działalności statutowej.
Nazwa „Biuro Porad Obywatelskich” i logo są zastrzeżone. Mogą ich uzywać tylko te organizacje, które należą do sieci..
Cała sieć zrzeszona jest w Związku Biur Porad Obywatelskich – dzięki temu Biura pracują w/g jednakowych standardów, oferując nieodpłatne, profesjonalnie prowadzone poradnictwo obywatelskie.
Związek Biur Porad Obywatelskich koordynuje działania Biur , prowadzi bezpłatne szkolenia dla kierowników i doradców, dostarcza niezbędnych narzędzi , promuje działania Biur i współpracuje z wieloma krajowymi i zagranicznymi instytucjami szczebla centralnego, zajmującymi się zagadnieniami ochrony praw obywatelskich i pomocą społeczną.
Do Biur Porad Obywatelskich zgłaszają się osoby w różnym wieku i o różnym statusie społecznym.
Są to osoby , które znalazły sie w kłopotach, same nie potrafią z nich wybrnąć, ,nie wiedzą gdzie i jak szukać niezbędnych informacji i pomocy.
Klientem Biura Porad Obywatelskich może być każda osoba, niezależnie od płci, wieku , narodowości, rasy ,pochodzenia , statusu majątkowego czy wyznania.
Biuro Porad Obywatelskich w Jeleniej Górze, którego jestem przedstawicielem działa w ramach Stowarzyszenia Ośrodek Edukacji Makrobiotycznej.
Zostało otwarte w maju 2005 r.
Przyjmuje klientów prze cztery dni w tygodniu po cztery godziny.
Doradcy i konsultanci zewnętrzni Biura są wolontariuszami.
Biuro zostało utworzone dzięki ofiarnej pomocy członków stowarzyszenia i hojności sponsorów, którzy pomogli wyremontować zrujnowany lokal i wyposażyć go w niezbędne meble i sprzęty.
Biuro przyjmuje ok. 150 osób miesięcznie. Liczba osób stale wzrasta.
Na czym polega i jak przebiega praca doradcy w Biurze Porad Obywatelskich.
Osoba zgłaszająca się jest przyjmowana przez tzw. osobę pierwszego kontaktu-wolontariusza, który przedstawia zasady działania Biura i pomaga wypełnić kartę klienta.
Potem kieruje osobę do pokoju doradcy.
Doradca wysłuchuje na czym polega problem, wspólnie z klientem stara się określić meritum sprawy i wskazuje sposoby jej rozwiązania.
W zasobach informacyjnych wyszukuje podstawy prawne mające zastosowanie w przypadku klienta , w razie potrzeby nakreśla plan działania , konsultuje sprawę z innymi doradcami , a także korzysta z pomocy konsultantów zewnętrznych.
Często doradca pomaga sformułować pismo, wypełnic druk urzędowy lub sądowy,wyjaśnia skomplikowane procedury, pomaga zrozumieć treść pisma , a także pomaga napisac odwołanie od decyzji lub skargę .
W pokoju doradcy osoba przyjmowana jest indywidualnie, czuje sie bezpieczna, jest zyczliwie i profesjonalnie traktowana.
Porady są poufne, bezstronne, bezpłatne, na bieżąco sprawdzana jest aktualność udzielanych informacji, w miarę możliwości osoby otrzymuja wzory pism, bezpłatne broszury i ulotki informacyjne.
Otrzymują także niezbędne adresy i telefony instytucji lub organizacji, które mogą byc pomocne w rozwiązaniu problemu.
Każda udzielona porada jest przez doradcę opisana w karcie klienta i wprowadzana do elektronicznej bazy danych.
Jakość udzielanych porad jest weryfikowana przez zawodowych prawników zatrudnianych przez Związek Biur Porad Obywatelskich.
Od zeszłego roku wzrosła liczba osób, które zgłaszają się do Biur Porad Obywatelskich w związku z wyjazdem do pracy za granicę lub po powrocie z zagranicy z powodu problemów z pracodawcą lub pośrednikiem.
Wzrasta też liczba osób poszukujących informacji na temat świadczeń socjalnych ,emerytalnych
i zdrowotnych w krajach, które otworzyły swoje rynki pracy dla nowych krajów członkowskich.
Bardzo przydatne dla doradców w takich przypadkach są wszelkiego rodzaju informatory, przewodniki i w przystępny sposób opracowane broszury pomagające poznać prawa i obowiązki osoby przebywajacej w danym kraju oraz zrozumieć różnice w przyznawaniu świadczeń w poszczególnych krajach.
Znakomitą pomocą dla doradców Biur Porad Obywatelskich jest np. Poradnik „Codzienne życie w Irlandii” wydany przez CROSSCARE w ramach programu EMIGRANT ADVICE.
Ostatnio zgłosiła się do naszego biura Pani Anna W. - mieszkanka powiatu jeleniogórskiego , która wraz z mężem i dwójką dzieci od dwóch lat mieszka i pracuje w Irlandii. Klientka pracowała w Irlandii z przerwami , mąż pracuje ciągle. Klientka zgłosiła się do lokalnego biura pomocy w Irlandii i zaczęła starania o uzyskanie zasiłku rodzinnego na dwoje dzieci poniżej 16 lat. Złozyła część niezbędnych dokumentów juz w styczniu Po resztę musiała pojechac do kraju.
Do naszego Biura zgłosiła się ,aby uzyskac informację jak przebiega procedura przyznawania zasiłku w Irlandii.
Po rozmowie z klientką dowiedzieliśmy się że w lokalnym ośrodku pomocy społecznej złożyła wypelniony formularz CB1 , ale nie dostarczyła wszystkich niezbędnych dokumentów.
Potrzebne są jeszcze oryginały aktów urodzenia dzieci, po które przyjechała do Polski i dokument poświadczający stosunek pracy w Irlandii. . Omówilismy całą procedurę , klientka otrzymała adres do Ministerstwa Spraw Socjalnych i Rodzinnych , adres i telefon do miejscowego biura ,gdzie w razie potrzeby może zwracać się o pomoc, oraz zaopatrzono klientkę w przewodnik”Codzienne życie w Irlandii” . który zawiera informacje dot. zakwaterowania ,szukania pracy,podatków i bankowości , praw pracowniczych ,ochrony zdrowia,form pomocy społecznej ,emerytur ,edukacji,transportu publicznego,kierowania pojazdami ,glosowania,rasizmu i dyskryminacji oraz adresy instytucji przydatnych dla nowych przybyszów.
Klienci , którzy skorzystali z pomocy Biura Porad Obywatelskich są bardzo zadowoleni , polecają usługi biura swojej rodzinie i znajomym. Często też wracają z nowymi problemami - wtedy chętnie opowiadają jak udało im się rozwiazać poprzednią sprawę.
Jeśli Państwo pozwolą przytoczę kilka wpisów osób, które skorzystały z porady w jeleniogórskim BPO.
-
„Bardzo dziękuje za poradę i pomoc w uzyskaniu remnty dla mojego niepelnosprawnego brata. Z wyrazami uszanowania Andrzej i Maria P.”
-
„Bardzo dziekuje za okazana pomoc w rozwiazaniu moich problemów zwiazanych z zaleglością w płatności czynszu z powodu trudnej sytuacji materialnej. Z poważaniem Andrzej F.”
-
„Gorace podziekowanie za fachowe,serdeczne porady w Biurze Porad Obywatelskich w Jeleniej Gorze . Stanisława i Antoni C.”
-
Składam serdeczne podziekowanie za pomoc w moich sprawach oraz okazaną zyczliwość,ktora pomogła mi w wytrwaniu do konca rozstrzygniecia mojej sprawy. Leokadia T.”
-
Składam serdeczne podziekowania za pomoc i wsparcie prawne ,dzieki ktoremu wyrok został uchylony w calosci. Andrzej K.”
Dziękuję za uwagę